مسئله حجاب
122 بازدید
تاریخ ارائه : 12/10/2013 3:50:00 PM
موضوع: علوم تربیتی

مقدمّه
گوهر اسلام، سعادت و نجات آدمی است و باورهای دینی، احکام اخلاقی و فقهی در راستای این  غایت مهم نازل شده اند. آموزه های دینی از خالق حکیمی تجلّی می یابد که به نیازهای روحی و جسمی، مادی و معنوی، فردی و اجتماعی بشر به طور کامل آگاه است. احکام الاهی مربوط به پوشش زنان نیز با این فلسفه و حکمت مدبّرانه صادر گردیده است.
زن با عنصر «حجاب اسلامی» به تهذیب و تزکیه ی نفس و ملکه های نفسانی پرداخته و قرب آلاهی را فراهم ساخته و زمینه ی رشد معنوی مردان را در اثر حفظ نگاه، تأمین می کند؛ همچنان که خداوند سبحان خطاب و پیامبر اکرم ـ صلّی الله علیه و آله ـ می فرماید: «به مردان مؤمن بگو تا چشمان خود را از نگاه ناروا بپوشانند و فروج و اندامشان را محفوظ دارند که این بر پاکیزگی جسم و جان ایشان اصلح است».[1]
همچنین می فرماید: « به زنان و دختران خود و زنان مؤمن بگو که خویشتن را به چادرهای خود فرو پوشند که این کار برای آن است که آن ها به عفّت شناخته شوند تا از تعرّض و جسارت، آزار نکشند؛ خداوند در حقّ خلق، آمرزنده و مهربان است».[2]
شایان ذکر است که حجاب و پوشش اسلامی برای مردان و زنان، تنها از کارکرد فر دی برخوردار نیست و فقط برای سامان دهی خلقیّات و ملکه های نفسانی آدمیان، مؤثّر نمی باشد، بلکه از کارکرد اجتماعی نیز برخوردار است؛ غرائز و التهاب های جسمی و معاشرت های بی بند و بار را کنترل نموده، بر تحکیم نظام خانواده می افزاید. همچنین از انحلال کانون مستحکم و پایدار زناشویی جلوگیری نموده و امنیّت اجتماعی را فراهم می سازد.
 
فلسفه حجاب
فلسفه حجاب، از مسائل مهمی است که آگاهی از آن می تواند یکی از پایه های تحقّق فرهنگ پوشش اسلامی شده و به آن عمق و معنا بخشد؛ زیرا به این سؤال مهمّ بانوان که «چرا باید با حجاب باشیم» پاسخ می دهد. پوشش دینی از فلسفه های متعدّدی برخوردار است که به طور مستقل مورد بررسی قرار می گیرند.
 
الف. ارزش والای زن
زن از دیدگاه قرآن و اسلام دارای شخصیتی شایسته، رسالت و موقعیتی الاهی است که می تواند مدارج کمال را طی کرده و به مراتب عالی انسانی دست یابد و مصداق تحقق فلسفه خلقت، یعنی «خلیفه! اللّهی شود.
وجود زن، زینت بخش آفرینش انسان و افق روح او تجلی گاه رحمت است. دامن زن، مدرسه بشر است و کمال مرد، بدون او ممکن نیست. زن، مظهر ظرافت و جمال آفرینش است. اصلاح جامعه در گرو تقوای زن و محیط خانواده کلاس درس او است و بر همین اساس، او مربی انسان است و می تواند گوهر آفرینش، اقتضا دارد که در صدف «حجاب» قرار گیرد تا ارزش های او حفظ شود و این است فلسفه ی پوششی که خدای حکیم برای ناموس خلقت، واجب کرده و خطاب به او فرموده: «ای گوهر آفرینش! گوهر وجود خود را به صدف حجاب زینت بخش که حجاب اسلامی از جلوه های زیبای بندگی است».
 
ب. امنیت و آرامش زن
نفس آدمی دریایی موّاج از تمایل ها و خواسته های او است که مهم ترین آن ها به خوراکی ها، امور جنسی و مال و جاه مربوط می شود و بدون شک، بالاترین خواسته های مردان، تمایل به جنس زن است. در سخنان عرفا آمده است:«اعظم الشهوة شهوة نساء»[3]؛بزرگترین خواسته مرد، رغبت به زنان است».
ارائه ی زیبایی های بدن زن، به شهوت و طمع مردان دامن می زند و آن ها را به یک کانون جدی خطر، مبدل می سازد که به سلب امنیت و آرامش زن منتهی می گردد، آنچه می تواند از این ناامنی پیشگیری کند پوشیدگی زن، از چشمان گرسنه ی نامحرمان است که با حجاب کامل اسلامی عملی خواهد شد.
«پوشش دینی» پیام عفت، شخصیت و خداترسی زن مسلمان است و مردان جامعه، نه تنها به چنین بانویی چشم طمع نخواهند بلکه پاکی و نجابت او را می ستایند و در این صورت است که زن، نه تنها در سنگر حجاب خود، از تیر نگاه های زهرآلود، سخنان آزار دهنده و برخوردهای اراذل جامعه مصون خواهد بود بلکه امنیّت و آرامش درون او نیز برقرار خواهد شد.

جسم فروپوش چو دُر در صدف،، تا نشوی تیر نگاه را هدف

نکته ی معنوی و عرفانی قابل ذکر دیگر در این باب، پیام الاهی آفریدگار هستی خطاب به زنان است که :
«ای زن، آگاه باش دنیا خرابِ آبادی است که هر نقطه ی آن به مین های شیطان و نگاه های آلوده، نا امن گشته است. امّا فرشته های حجاب، در محفل اُنس و یاد خدا در امنیّتی بی نظیر به سر می برند که دیگران از طعم آن بی خبرند.[4]
شب تاریک و بیم موج و گردابی چنین هایل            کجا دانند حال ما سبکباران ساحل ها
 
ج. سلامت نسل
تحریک های جنسی که در حواس پنجگانه آدمی به وجود می آید بر روی سیستم تولید نسل او نقش مؤثّری دارد. دانشمندان معتقدند: «تحریک هایی که در چشم به وجود می آید بر «غدۀ هیپوفیز»[5] اثر می گذارد. نگاه به زنان بدحجاب و فیلم های محرّک، سلامت نسل را به خطر می اندازد زیرا به تأثیر منفی در فرزندان و اختلال های وراثتی منتهی می شود».[6]
با توجّه به آنچه بیان شد زنان ودختران خودنما، تأثیر ناروا و غیر قابل بخششی را بر سلامت نسل های اجتماع خواهند گذارد و فلسفه ی حجاب دینی پیشگیری از چنین آثار و خطرهای مملکتی است و پوشیدگی زن، پادزهر چنین مشکلات و زهرهایی است.
 
د. تحکیم خانواده
تحکیم خانواده که بر اساس محبّت، صمیمیّت، اُنس، وحدت، همدلی و دلسوزی همسران استوار می گردد، از مهم ترین مسائل خانوادگی به شمار می رود و آنچه بنیان خانواده را متزلزل کند از بدترین آفت های آن به حساب می آید.
خودنمایی  حضر تحریک آمیز زنان و دختران در صحنه های اجتماعی، نظر هر مرد متأهّل و مجرّدی را به خود جلب می کند، به ویژه اگر بیننده متأهّل باشد؛ زیرا با توجّه به غریزۀ تنوّع طلبی و زیبا خواهی اش بخشی از توجّه خود را متوجّه آنان نموده و در نتیجه به همان اندازه، گرایش به همسر خود را که همواره با او زندگی می کند کاهش می دهد و این کاهش علاقه، بسیاری از پیوندها را با سستی همراه ساخته و مسائل نابهنجار اخلاقی بسیاری را ایجاد می نماید به گونه ای که در نوع نگرش مرد به همسرش نیز تأثیر منفی می گذارد؛ از جمله باعث کج خُلقی، بهانه گیری و بی میلی او در همراهی با همسرش می شود.
فلسفه حجاب، جلوگیری از این قبیل آفت های ناگواری است که اساس و پایه های مستحکم خانواده ها را تهدید می کند و پیام آن خطاب به زنان جامعه ی اسلامی این است: «انحصارگرایی زن به همسرش، ستون عفاف اوست».[7]
 
پایه های حجاب
پوششی که اسلام آن را به عنوان یک حکم شرعی اعلام کرده است، یک عمل ظاهری و گسسته از عوامل، پایه ها و فرهنگ پوششی اسلام نیست بلکه حجاب، خیمه ی عفاف بانوانی است که آن را بر پایه های خود استوار نموده اند و چنانچه این پایه ها در وجود هر بانویی ایجاد شود، حجاب دینی او به طور طبیعی شکل می گیرد، در غیر این صورت به عنوان یک عمل خشک فیزیکی مطرح خواهد بود که همواره در معرض تزلزل است. اکنون این پایه های اساسی بیان می شود.
 
الف. ایمان به خدا و جهان آخرت
از مهم ترین پایه های حجاب، ایمان به خدا و جهان آخرت است. وقتی زن به خدای تعالی و علم و حکمت او ایمان بیاورد و معتقد شود احکامی که برای بشر تشریع کرده، بدون نقص و دارای فواید و آثار مطلوبی است از حکم الاهی حجاب استقبال می کند.
 
ب. آگاهی
شناخت سیمای زن، حقیقت حجاب، فلسفه و آثار آن از جمله پایه های مستحکم پوشش دینی است. وقتی خانمی به پاسخ درونی خود که چرا باید پوشیده باشم نائل شود پایه های حجاب دینی در او شکل گرفته و این آگاهی به عمل او معنا و ارزش داده و دوام آن را تضمین خواهد کرد.
آگاهی زن نسبت به آثار مطلوب حجاب باعث می شود که نه تنها احساس سنگینی از این پدیده نکند بلکه از آن به خوبی استقبال نموده و وسوسه های شیطانی را هیچ انگارد و این پیام اصیل عرفانی را همیشه آویزۀ گوش های خود گرداند: «خواهرم! سرزمین جانت را با خورشید آگاهی روشن کن تا بر زوایای وجود بتابد، آن چنان که هستی خود را بشناسد و بر فلسفه، آثار و برکت های پوشثیدگی زن بیناگردی، آن گاه در می یابی که حجاب، باله های شنا به سوی سرچشمه ی هستی است و پوشش های مهیّج، وزنه های سنگینی است که زن را غریق ژرفای مهیب دنیا خواهد کرد».
 
ج. تقوا
پرهیزکاری از پایه های اصیل و مهم حجاب اسلامی است؛ چرا که تقوای آدمی ضامن اجرای احکام خداوندی است و تا این پایه ی قویم، در قلب بانوان شکل نگیرد حجاب را نوعی محدودیت برای خود قلمداد می کنند و به آن نگاهی سوء خواهند داشت. خانمی که بداند تقوای الاهی پادزهر بیماری دل ها است که حجاب های تاریک جان را محو می کند و لانه های هوس را برمی اندازد، آن را به کام جان خود می ریزد تا عالَم جانش، گلستان گل های سلم، طاعت و تسلیم گردد و خیمه ی حجابش را بر می افروزد تا حافظ بوستان ارزش هایش شود.
***
ادله حجاب اسلامی
لزوم پوشیدگی زن، از چهار دلیل مهم قرآن، روایات، سیره و عقل برخوردار است که هر کدام به تنهایی برای اثبات ضرورت حجاب بانوان کافی است و در این نوشتار، به طور اجمالی مورد بررسی قرار می گیرند.
 
الف. قرآن و روایات
مهمترین دلیل شرعی وجوب پوشش بانوان در قرآن کریم، آیه های دو سوره ی «نور» و «اجزاب» است.
1.     خدای تعالی در سوره ی نور فرموده است:
]قُل لِلمؤمنات یَغضُضنَ مِن اَبصارهنَّ و یحفظن فروجهنَّ و لا یبدین زینتهنَّ الّا ما ظهر منها و لیضربن بخمرهِنَّ و ... و توبوا إلی الله جمیعاً أیّها المؤمنون لعلّکم تفلِحون؛[8] به زنان با ایمان بگو چشم های خود را از «نگاه هوس آلود» فو گیرند و دامان خویش را حفظ کنند و زینت خود را به جز آن مقدار که نمایان است. آشکار ننمایند و اطراف روسری های خود را بر سینه خود بیفکنند... و همگی به سوی خدا باز گردید ای مؤمنان تا رستگار شوید».
آنچه از این آیه ی شریفه استفاده می شود عبارت است از:
1.     بستن چشم، از نگاه های شهوت آلود به مردان.
2.  لزوم پوشش عورت از دیگران (به هر مرد و زن مسلمان واجب است عورت خود را [به استثنای همسر] از هر زن و مرد محرم و نامحرم و اطفال ممیّز بپوشاند).[9]
3.     لزوم پوشش بدن و زینت های آن.
4.     جواز آشکار بودن بدن و زینت های آن در برابر افراد محرم.[10]
5.     همچنین خداوند متعال در سوره ی احزاب حجاب برتر را معرّفی نموده و فرموده است:
]یا أیّها النّبی قُل لِأزواجک و بناتک و نساء المؤمنین یدنین علیهنَّ من جلابیبهنَّ ذلک اَدنی اَن یَعرفن فلا یؤذینَ و کان الله غفوراً رحیماً؛ [11] ای پیامبر به همسران و دخترانت و زنان مؤمن بگو: روسری های خود را بر خویش افکنند، این کار برای این که شناخته شوند و مورد آزار قرار نگیرند بهتر است و خداوند همواره آمرزنده رحیم است».
این آیه یکی دیگر از آیه های مربوط به حجاب اسلامی است که پس از آیه ی شریفه سوره ی نور نازل شده است و حجاب برتر را به وسیله ی ذکر پوششی به نام «جلباب» [که مفرد «جلابیب» است] آشکار ساخته است و مراد از آن به نقل از ابن عبّاس، ردایی است که سراسر بدن از بالا تا پایین را بپوشاند.[12]
علّامه ی بزرگوار و عارف بالله سیّد محمّد حسین طباطبایی «رضوان الله تعالی علیه» در ذیل این آیه ی شریفه در تفسیر المیزان فرموده است: «الجلابیب جمع جلباب و منظور از آن لباسی است که زن در بر می کند و همه ی بدن خود را می پوشاند یا مقنعه ای است که به وسیله ی آن سرو صورت خود را می پوشاند».[13]
 
ب. سیره و عقل
یکی دیگر از ادّله وجوب حجاب دینی که بعد از کتاب و سنّت، سومین دلیل محسوب می شود، «سیره ی زنان مسلمان» از صدر اسلام تاکنون است. آن ها همواره در برابر نامحرم بدن و موی سر خود را می پوشانده اند و این عمل آن ها ناشی از دستور پیامبر اکرم 6 و ائمّه هدی  ( بوده است.
«عقل» نیز یکی دیگر از ادّله لزوم پوشیدگی زنان است. عقل انسان حکم می کند که به آنچه منافع سالم و مورد نیاز او را تأمین می کند و یا زیانی را از او دور می سازد مبادرت ورزد. بنابراین هر عقلی که اسیر زنجیر شهوت و اوهام نباشد حجاب اسلامی را یک وظیفه اخلاقی برای همه ی زنان [با هر گونه تفکّر] دانسته و به لزوم عمل به آن، حکم خواهد کرد. همچنین خواهد دانست که عقل، مشعلی است که چون شعله های تفکّر از درونش زبانه کشد، خانه ی قلب روشن گردد. آن گاه چشم می بیند آننچه را که نمی دید، گوش می شنود آنچه را که نمی شنید، زبان می گوید آنچه را که نمی گفت و قلب می فهمد آنچه را که نمی فهمید. در حین این حالت است که مناظر زیبای آثار حجاب بر صفحه ی دل و جلوه های آثار زیانبار بدحجابی از زیر لایه های تاریک جهل، آشکار می شود.[14]
***
 
آثار و فواید حجاب در ابعاد مختلف
پوشش اسلامی و حجاب، در ابعاد مختلف، دارای آثار و فواید بسیاری است که مهمترین آن ها عبارتند از: 1. بُعد فردی 2. بُعد خانوادگی 3. بُعد اجتماعی 4. بُعد اقتصادی.
1.  فایده حجاب در بُعد فردی: فایده ی آن ایجاد آرامش روانی بین افراد جامعه است که یکی از عامل های ایجاد آن، عدم تهییج و تحریک جنسی است؛ زیرا نفس آدمی دریایی از خواسته ها است، زمانی که به چیزی رغبت یابد؛ همانند دریا طوفانی می شود و تنها راه آرام شدن جزر و مد این دریا، رسیدن به خواسته ی او است. بدین جهت برای جلوگیری از چنین موقعیّت مهلک و درد طاقت فرسایی، «حجاب» داروی درمان کننده و موجّد امنیّت و صفای روحی است. همانطور که یک بانوی تازه مسلمان آمریکایی می گوید:
«سلامت روح مرد و جامعه، با نوع و کیفیّت پوشش زنان، مستقیم و غیر قابل انکاری دارد».[15]
2.  فایده حجاب در بُد خانوادگی: اختصاص یافتن التذاذهای جنسی به محیط خانواده و در کادر ازدواج مشروع است؛ زیرا اختصاص مذکور، باعث پیوند و اتّصال قوی تر زن و شوهر و در نتیجه استحکام بیشتر کانون خانواده می شود. همچنین سلامت و زیبایی جامعه را به همراه داشته و بسیاری از مفاسد را کاهش می دهد.
3. فایده حجاب در بُعد اجتماعی: حفظ و استیفای نیروی کار در سطح جامعه است. در مقابل، بی حجابی و بدحجابی باعث سوق دادن لذت های جنسی از کادر خانواده به محیط کار و اجتماع شده و در نتیجه باعث تضعیف نیروی کار افراد جامعه می گردد.[16]
اسلام می خواهد با رعایت حجاب و پوشش، محیط اجتماع از این گونه لذّت های پاک شده و برای حضور معنوی گرایانه بانوان در جامعه راه را بگشاید.[17]
4. فایده حجاب در بُعد اقتصادی: مربوط به برانگیختن افراد جامعه، جهت ایجاد راهکارهایی به منظور کاهش تقاضای مُدپرستی بانوان است.
یکی از این راه ها ترویج استفاده از حجاب، به ویژه در شکل چادر مشکی، به دلیل ایجاد سادگی و یکدستی در پوشش بانوان در خارج از منزل می باشد؛ به شرطی که خود چادر مشکی دست خوش تقاضاهای بیهوده ی مُدپرستی نگردد.[18]
افزون بر فواید یاد شده، می توان آثار مطلوب دیگری را فهرست وار برای حجاب و پوشش نام برد، که مهم ترین آن ها عبارتند از:
1.حفظ ارزش های انسانی؛ مانند عفّت، حیا و متانت در جامعه.
2. کاهش مفاسد اجتماعی.
3. سلامت، زیبایی، ایجاد آرامش و امنیّت برای زنان و مردان جامعه ی اسلامی.
4. هدایت، کنترل و بهره مندی صحیح از امیال و غرایز انسانی.
5. گسترش موفّقیِت های معنوی افراد، با رعایت ضابطه های پوشش اسلامی.
6. مصونیت و آرامش زن، در همه ی زمان ها و مکان ها.
7. مبارزه با تهاجم فرهنگی غرب.[19]
 
پاسخ به دو سؤال و شبهه، در باب فلسفه ی حجاب
1. حجاب و فشارهای اجتماعی
بعضی با این عبارت که «نگاه ارزشی به رنگ، موجب شده تا افراد، کنترل های محسوس و غیر محسوس را بر نوع پوشش خود از سوی اطرافیان و محیط های مختلف احساس کنند»[20] خواسته اند این گونه القای شبهه نمایند که نگاه ارزشی از سوی افراد و محافل دینی به حجابِ دارای رنگ تیره [مثل چادر مشکی] باعث می شود افراد دیگری که از حجاب های غیر مشکی استفاده می نمایند تحت فشار اجتماعی، روحی و روانی قرار گیرند. آیا ادّعای مذکور صحیح است؟
پاسخ: این که هنجارها، ارزش ها، آداب و رسوم هر جامعه ای یک نوع فشار روحی و روانی بر افراد مخالف با آن هنجارها وارد می نماید، به طور اجمال مورد قبول است؛ ولی این مطلب، اختصاص به عدم استفاده از چادر مشکی ندارد؛ زیرا اگر یک زن محجبّه نیز بخواهد با چادر مشکی به یکی از شهرهای کشورهای اروپایی وارد شود یا از یک شهر مذهبی به یک منطقه ای با افراد به طور غالب بدحجاب و کمتر استفاده کننده از چادر برود با فشارهای اجتماعی که از ناحیه ی محیط بدحجاب بر او وارد می شود مواجه است. بنابراین، وجود این گونه فشارهای نشأت گرفته از فرهنگ، آداب و رسوم جامعه ها مختصّ زنان غیر محجّبه نیست؛ بلکه امری عمومی است.
نکته ی مهم در این باب عبارت از این است که: نوع پوشش در جامعه ی اسلامی باید معقول و مشروع، قابل دفاع عقلانی و شرعی باشد و هر فردی با توجّه به ملاک های صحیح یاد شده در این باره، باید عمل نماید و نیز تسلیم فشارهای نامشروع اجتماعی نگردد و به تعبیر قرآن کریم، در راه خدا و احکام الاهی مستمر تلاش نماید از سرزنش های دیگران نهراسد:
] یجاهدون فی سبیل الله و لا یخافون لومة لائم[21][
روایتی از امیرمؤمنان علی% درباره ی این که آدمی با رعایت حدود اصلی پوشش اسلامی از آزادی دائمی برخوردار است، نقل گردیده: «مَن ترک الشهوّات کان حرّاً».[22]
2.     رابطه ی حجاب، پوشش و مسأله آزادی
بعضی با این عبارت که «چرا نمی گذراند آن طور که دوست داریم لباس بپوشیم»[23]
خواسته اند این گونه ادّعا نمایند که در لباس پوشیدن آزاد نیستند و حجاب مخالف آزادی است. آیا ادّعای مذکور صحیح است؟
پاسخ: اول این که عبارت مذکور از گوینده ی محترم، حاکی از عدم صحّت ادّعای فوق است؛ زیرا گویای این است که افراد بسیاری در جامعه ی اسلامی ما مخالف حجابند و آن را عامل محدود شدن آزادی می شناسند.
دوم این که اگر مراد گوینده این است که افراد، به طور مطلق و بدون پذیرش هیچ حدّ و مرزی، هر لباسی را که دوست دارند بتوانند بپوشند [ولومطابق ارزش ها و هنجارهای معقول و مقبول جامعه نباشد]، پاسخ این است که چنین آزادی مطلقی وجود ندارد و به فرض وجود، معقول نیست؛ زیرا عقل حکم می کند که تمام اعمال و رفتار اعضای جامعه، از جمله لباس پوشیدن، باید تحت ضابطه و مقرّرات مشخّصی صورت گیرد تا آن جامعه در فرهنگ پوشش، دچار هرج و مرج نگردد.
سوم این که اگر در موردی فردی دوست داشته باشد که لباس خاصّی را بپوشد و یا به حجاب اهمّیِت چشمگیری ندهد، خودش با تأمّل و دلیل منطقی یا با تذکّر و راهنمایی دیگران و یا تحت تأثیر فشار اجتماعی برآمده از فرهنگ صیحح جامعه و آداب و رسوم مردم، پوشش و حجاب منطقی را بر می گزیند و تردیدی نیست که در این گونه موارد، نه تنها آزادی فرد سلب نشده است، بلکه این عین بودن و آزادی مطلوب است؛ زیرا آدمی خود را از قید و بند شهوت و از جمله مُدپرستی رایج در جامعه می رهاند.
***
نتیجه
از مباحث بیان شده در این مقاله، به خوبی آشکار می شود که اسلام طرفدار حجاب بیشتر و حداکثرِ بانوان [به خصوص زنان و دختران جوان] در بیرون منزل و در مواجهه با نامحرم است و بعضی از مصداق های حجاب برتر، مانند: لباس های بلند، مقنعه و چادر مشکی، تأمین تاریخی، دارای اصل و ریشه ی قرآنی است و به همین سبب، حضرت فاطمه ی زهرا(سلام الله علیها)به عنوان بهترین الگوی زن مسلمان از آن استفاده می کرده اند، از این رو این گونه پوشش از مصادیق تأمین کننده ی حجاب برتر است و همان گونه که بیان شد یکی از پیام های اصلی این مقاله به مخاطبان این است که مسأله ی حجاب، یکی از مهم ترین احکام الاهی جهت تضمین سعادت بشر است و این که عدّه ای با استفاده از شبهه ها و روش های القایی تبلیغ منفی، به جای ارائه دادن طرح مشخّص و جالب برای ترویج الگوهای مطلوب از حجاب اصیل و برتر، به جنگ روحی و روانی بر ضد زنان متدیّن و عفیف جامعه اقدام می نمایند به سختی در اشتباه  گمراهی آشکار هستند و باید بدانند که سودی جز تخریب شخصیّت درونی خویش نخواهند بُرد.
با توجّه به واقعیّت موجود از حجاب در جامعه، باید تمام ابزارهای فرهنگ ساز از قبیل: کتاب، مطبوعات و صدا و سیما به سوی ارزش های اسلامی که یکی از بارزترین آن ها رعایت پوشش و حجاب برتر و مطلوب است، هدایت شوند و همه ی افراد جامعه را به بهترین صورت رهنمون گردند.
در پایان این نوشتار، به منظور حرکت در مسیر نهادینه شدن حجاب کامل اسلامی در جامعه، پیشنهادها و توصیه هایی ذکر شود، امید است که قابل توجّه همه ی مسئوولان و اعضای فرهنگی جامعه ی اسلامی مان قرار گیرد و راهبردی صحیح جهت عمل به آن ها و توسعه ی چنی فرهنگی قلمداد شود.
1.   در کتاب های درسی دختران دوره های ابتدایی، راهنمایی و دبیرستان به طور سلسله وار، مباحث مختلف حجاب و پوشش به ترتیب دوره های تحصیلی و با رعایت سطح بندی آن ها از ساده به پیچیده، امّا به شکل صحیح و زیبا طرح شود تا از همان خردسالی، دختران جامعه به عنوان مادران آینده، با مسائل مختلف حجاب، اعم از فلسفه و فواید حجاب، آثار فردی و اجتماعی آن، پیامدهای بدحجابی و بی حجابی و ... آشنا شده و نسبت به حجاب، اعتقاد راسخ پیدا کنند.
2.   از آن جا که یکی از سوره های قرآنی که بسیاری از مسائل حجاب و پوشش در آن مطرح شده، سوره ی نور است؛ از این رو مناسب است که در مدارس دخترانه، زمینه ی آشنایی عمیق و تفصیلی با معارف قرآنی این سوره، به طور صحیح، دقیق و کارشناسی شده فراهم گردد.
3.  برخی از محصولات فرهنگی، مثل مجلّه ها [به صورت ویژه نامه های هر چند وقت یکبار] برای تبیین علمی و جذّاب مسائل حجاب، برای نسل های جامعه ی اسلامی استفاده شود.
4.  در مراکز آموزش عالی و دانشگاه ها جهت آگاهی هر چه بهتر جوانان به ویژه دختران، جلسه های پرسش و پاسخ در مورد بعضی مسائل و شبهه های جدید حجاب، با حضور کارشناسان آگاه و مسلّط دینی تشکیل شود.
5.  یکی از مراکز فرهنگی مهم، که نقش قابل توجّهی در گسترش حجاب کامل دارد، سیمای جمهوری اسلامی است؛ زیرا تمام فیلم ها و برنامه های آن نقش الگودهی بسیار مهمّی برای مردم دارد؛ بنابراین، جا دارد مسؤولان سیمای جمهوری اسلامی به خاطر الگوپذیری مردم، به خصوص زنان و دختران به حجاب و پوشش هنرمندان و مجریان تلویزیون، توجّه و دقّت جدّی نمایند.
6.  مراکز فرهنگی و رسانه های جمعی، مانند مطبوعات با نگارش آثار و مقاله های علمی و استدلالی به تبیین مسائل مهم و اساسی حجاب برتر بپردازند؛ زیرا همان گونه که از لابه لای این مقاله و نوشتار روشن گشت، حجاب حداکثری بانوان یکی از احکامی است که دین اسلام به آن ترغیب و تشویق نموده است.
7.  یکی از رسالت های مهمّ دیگر برای صدا و سیمای جمهوری اسلامی در این باب عبارت است از: بیان جلوه های زندگانی و موفّقیّت ها الگوهای برجسته ی زنان محجّبه و چادری در کسب مدارج علمی و فرهنگی و ارج نهادن به آن ها با تفهیم این مطلب که حجاب پند است، نه بند.
8.  به زنان و دختران متدیّن و عفیف پیشنهاد می شود به طور مستمر، مطالعه و تحقیق های خود را درباره ی فلسفه، فواید و مسائل حجاب افزایش دهند. این عمل دو فایده مهم دارد:
الف. اعتقاد و ایمان ایشان به حقانیّت احکام متعالی و نورانی اسلام، افزایش می یابد و در نتیجه، التزام عملی آن ها به رعایت حجاب برتر بیشتر می شود.
ب. از این روش، بهتر می توانند به تبلیغ و ترویج صحیح و منطقی حجاب و شالوده های آن اقدام نمایند.[24]
9. از کنفرانس ها و مصاحبه های کوچه و بازاری که در آن ها هدفی جز استفاده های ارزاری از جوانان و ادبیّات اسلامی وجود ندارد و مسیرشان القای شبهه های بیهوده در ذهن های نو اندیش نسل جوان جامعه است، به طور جدی جلوگیری به عمل آید.
10.  از برخی مراکز فرهنگی جهت شعار نویسی بر روی دیوارها برای ترویج فرهنگ حجاب در سطح جامعه کمک گرفته شود، به شرطی که در این زمینه از شعارهای جذّاب و مثبت استفاده شود.


منبع: http://moshaver41.ir/

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
[1] . نور (24) ، 30.
[2] . احزاب (33)، 59.
[3]. محجة البیضاء، ج 5، ص 177.
[4] . تحلیلی نو و عملی از حجاب در عصر حاضر، محمد رضا اکبری، ص 14 ـ 16.
[5] . غدۀ کوچکی است در زیر مغز، شش هورمون تولید می کند که سه نوع آن بر روی سیستم تولید نسل اثر می گذارد.
[6] . بر گرفته از کتاب بهداشت ازدواج از نظر اسلام، دکتر صفدر صانعی.
[7] . نور (24)، 31.
[8] . نور (24)، 31.
[9] . عروة الوثقی، ج 1، فصل فی الستر و لسّاتر، مسأله 1.
[10] . تفسیر مجمع البیان، ج 7، ص 137 ـ 139.
[11] . احزاب، (33)، 59.
[12] . تفسیر کشاف زمخشری، ج 3، ص 559، ذیل آیه .
[13] . قابل توجّه است که علاوه بر ایشان، بسیاری از مفسّرین و عالمان عرصه ی لغت شناسی در آثار خود بر این دیدگاه نظر دارند. به عنوان نمونه: ر.ک؛ تفسیر تبیان شیخ طوسی/ تفسیر انوار التّنزیل و اسرار التّأویل : بیضاوی / تفسیر المکاشف : شیخ محمّد جواد مغنیه / احکام القرآن : ابن عربی / المفردات : راغب اصفهانی.
[14] . مرتضی مطهّری، پاسخ های استاد به نقدهایی بر کتاب مسأله ی حجاب، ص 13 ـ 23.
[15] . آیین بهزیستی، ج 3، ص 219.
[16] . برای آگاهی از گستره ی کشانده شدن لذّت های جنسی به محیط کاری و اجتماع، و اعترافات صریح برخی از زنان کشورهای غربی درباره ی مزاحمت های جنسی نسبت به زنان و کودکان، ر.ک: احمد صبوری اردوباری: بهای یک نگاه / مرحوم محمّد تقی فلسفی: کودک از نظر وراثت و تربیت / ج 2؛ و روح الله حسینیان: حریم عفاف.
[17] . سه فایده ی مذکور، از کتاب مسأله ی حجاب استاد مطهرّی، ص 84 ـ 94 با اندکی دخل و تصرّف اقتباس گردیده است.
[18] . ر. ک: آیین بهزیستی در اسلام، ج 3؛ فرهنگ برهنگی و برهنگی فرهنگی، غلامعلی حدّاد عادل.
[19] . ر.ک: مجموعه مقالات پوشش و عفاف، دومین نمایشگاه تشخیص و منزلت زن در اسلام.
[20] . اژدر شهابی، روزنامه آفتاب، 24 شهریور ماه 1380، ص 6.
[21] . مائده (5)، 54.
[22] . محمّدی ری شهری، میزان الحکمه، ج 2، ص 352، واژه ی حرّیت.
[23] . گیو نمازی، روزنامه ی نوروز، 18 / 4 / 1380، ص 8، ستون دوم.
[24] . برای آشنایی با جهاد فرهنگی بعضی از زنان فرهیخته با مقوله ی کشف حجاب، به عنوان نمونه ر.ک: جوابیه ی ضاالّه طالبین رفع حجاب از زینب بیگم شیرازی و مجلّه ی پیام زن، ش 112، ص 26.